Göç Hukuku, Sınır Dışı, İdari Gözetim ve Uluslararası Koruma

Sınır dışı, geri gönderme merkezi, idari gözetim itirazı, giriş yasağı ve uluslararası korumaya ilişkin hukuki hizmetler.

Göç hukuku; yabancıların Türkiye’ye girişi, ülkede kalışı, sınır dışı edilmesi, idari gözetim altında tutulması, uluslararası veya geçici korumadan yararlanması ve bu işlemler sırasında temel haklarının korunmasına ilişkin kuralların bütünüdür. Aynı kişi hakkında kısa aralıklarla birden fazla karar alınabildiğinden her kararın hukuki niteliği, tebliğ tarihi, başvuru mercii ve sonucu ayrı ayrı belirlenmelidir.

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu; sınır dışı etme kararları, geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim, idari gözetime alternatif yükümlülükler, Türkiye’ye giriş yasakları ve tahdit kayıtları, sınır kapısında geri çevirme, uluslararası koruma, geçici koruma ve göç bağlantılı temel hak başvurularında hukuki danışmanlık ve dava hizmeti sunmaktadır. İnceleme; yabancının statüsü, kararın somut gerekçesi, aile ve sağlık durumu, çocuğun üstün yararı, geri gönderileceği ülkedeki kişisel riskler, dosyadaki bilgi ve belgeler ile güncel mevzuat birlikte değerlendirilerek yapılır.

Bu sayfa göç hukukunun sınır dışı, özgürlük kısıtlaması ve koruma boyutuna odaklanır. İkamet izni, Türk vatandaşlığı, çalışma izni, yabancı sermaye yatırımları ve yabancıların Türkiye’de gayrimenkul edinimi ayrı çalışma alanı sayfalarında ayrıntılı olarak ele alınmalıdır. Böylece kullanıcı doğru sayfaya yönlendirilir; birbirini tekrar eden ve aynı arama niyetiyle yarışan içerikler oluşturulmaz.

Süre ve iki ayrı karar uyarısı: Geri gönderme merkezinde bulunan bir yabancı hakkında çoğu zaman en az iki ayrı işlem vardır: sınır dışı etme kararı ve idari gözetim kararı. Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesinde, idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğinde başvuru yapılır. Birine yapılan başvuru diğerinin yerine geçmez. Sınır dışı kararına karşı güncel kanuni başvuru süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Bu sayfanın okunması hiçbir süreyi durdurmaz; karar ile tebliğ belgesi gecikmeden incelenmelidir.

İlk Aşamada Yapılması Gerekenler

Yakını geri gönderme merkezinde bulunan veya hakkında sınır dışı kararı verilen kişi bakımından aşağıdaki bilgilerin hızla ve doğru biçimde belirlenmesi önemlidir:

Yabancının adı, soyadı, uyruğu, doğum tarihi ve varsa yabancı kimlik numarası
Bulunduğu geri gönderme merkezi veya sevk edildiği birim
Sınır dışı etme kararının tam örneği ve tebliğ tarihi
İdari gözetim kararının tam örneği ve tebliğ tarihi
Varsa idari gözetimin uzatılması veya aylık değerlendirme kararları
Pasaport, vize, ikamet, çalışma izni veya koruma statüsü belgeleri
Türkiye’deki eş, çocuk, ebeveyn ve diğer aile bağları
Sağlık durumu, düzenli tedavi, engellilik, hamilelik veya özel ihtiyaçlar
Menşe ülkede kişiye özgü yaşam, özgürlük ya da kötü muamele riski
Daha önce açılmış dava, yapılmış koruma başvurusu veya verilmiş tedbir kararı

Kararların tamamı henüz temin edilememişse, elde bulunan tebliğ veya tutanak üzerinden süre kontrolü yapılmalı; eksik kararların ilgili makamdan istenmesine yönelik işlemler ayrıca planlanmalıdır.

Göç Hukuku Alanındaki Hizmetlerimiz

1. Sınır Dışı Etme Kararının İncelenmesi ve İptal Davası

Sınır dışı etme kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik ve valiliklerce tesis edilen bir idari işlemdir. Kararda yalnızca kanun maddesinin yazılması, işlemin her somut olayda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurları; karara dayanak bilgi ve belgeler; kişinin mevcut statüsü ve temel hakları birlikte incelenir.

Bu kapsamda sunduğumuz hukuki hizmetler şunlardır:

Kararın, tebliğ belgesinin ve sürelerin incelenmesi
Kararda gösterilen fiilî ve hukuki gerekçenin belirlenmesi
Dosyadaki bilgi, tutanak, idari kayıt ve belgelerin değerlendirilmesi
Kişinin yasal kalış geçmişi ile aile, sağlık, eğitim ve çalışma durumunun ortaya konulması
Geri gönderme yasağı ve sınır dışı kararı alınmayacak kişiler yönünden değerlendirme
Yetkili idare mahkemesinde iptal davasının hazırlanması ve takibi
Dava başvurusunun kararı veren makama bildirilmesi
Gerektiğinde bağlantılı geçici hukuki koruma ve bireysel başvuru yollarının değerlendirilmesi

Sınır dışı etme kararına karşı yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı; kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde ve süresinde dava açılması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz. Bununla birlikte somut dosyada tebligat, başvurunun doğru makama bildirilmesi ve başka kararların bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

2. Geri Gönderme Yasağı ve Sınır Dışı Kararı Alınmayacak Hâller

Bir yabancı hakkında sınır dışı sebebinin bulunduğunun ileri sürülmesi, kişinin her ülkeye ve her koşulda gönderilebileceği anlamına gelmez. Ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele; ırk, din, tabiiyet, belirli bir toplumsal gruba mensubiyet veya siyasi düşünce nedeniyle yaşam ya da özgürlüğe yönelik ciddi tehditler, geri gönderme yasağı kapsamında değerlendirilir.

Seyahatin ciddi sağlık riski doğurması, hayati tedavinin geri gönderilecek ülkede bulunmaması, yaş veya hamilelik, insan ticareti mağduriyeti ile psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet sonrası devam eden tedavi de ilgili kanuni güvenceler yönünden incelenir. Bu değerlendirme genel ülke bilgisiyle sınırlı tutulmaz; kişisel geçmiş, güncel ve güvenilir ülke bilgileri, sağlık kayıtları, aile durumu ve riskin kişiye özgü niteliği birlikte ortaya konulur.

3. İdari Gözetim Kararına İtiraz

İdari gözetim, ceza mahkûmiyeti değil; sınır dışı süreci kapsamında kişinin özgürlüğünü sınırlayan idari bir tedbirdir. Bu nedenle tedbirin kanuni dayanağı, somut gerekçesi, gerekliliği, ölçülülüğü, süresi ve daha hafif tedbirlerin yeterli olup olmayacağı denetlenmelidir.

İdari gözetim kararına karşı yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Sulh ceza hâkimliği incelemeyi kanunen beş gün içinde sonuçlandırır. Karar kesin olmakla birlikte, gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği ileri sürülerek yeniden başvuru yapılabilir.

İdari gözetim dosyasında başlıca çalışmalarımız şunlardır:

Kararın somut ve kişiselleştirilmiş gerekçe içerip içermediğinin incelenmesi
Kaçma ve kaybolma riski iddiasının dayanaklarının değerlendirilmesi
Sabit adres, aile bağı, düzenli iş, eğitim ve sağlık koşullarının belgelenmesi
Ölçülülük ve daha hafif tedbirlerin yeterliliği yönünden itiraz hazırlanması
Sulh ceza hâkimliği başvurusunun ve sonraki kararların takibi
Şartların değişmesi hâlinde yeniden başvuru yapılması
Tahliye sonrasında getirilen alternatif yükümlülüklerin ayrıca incelenmesi

4. Geri Gönderme Merkezlerindeki Hukuki İşlemler

Geri gönderme merkezi, hakkında idari gözetim kararı alınan yabancının tutulduğu idari merkezdir. Merkezde bulunmak tek başına kişinin sınır dışı edildiği veya bütün başvuru yollarının sona erdiği anlamına gelmez. Kararların temini, yabancıyla gizli görüşme, tercüman ihtiyacı, başvuru süresinin belirlenmesi ve farklı mercilere yapılacak başvuruların eş zamanlı yönetimi önem taşır.

Bu kapsamda:

Yabancının bulunduğu merkezin ve dosya biriminin tespiti
Avukat görüşmesinin planlanması ve hukuki beyanın alınması
Sınır dışı, idari gözetim ve bağlantılı kararların ayrı ayrı temini
Tebliğ, tercüme ve bilgilendirme işlemlerinin incelenmesi
Yakınlar, yasal temsilci, noter ve konsolosluk erişimiyle ilgili işlemler
Sağlık, ilaç, engellilik, hamilelik, çocuk ve diğer özel ihtiyaçların bildirilmesi
Uluslararası veya geçici koruma talebinin ilgili makama iletilmesi
Merkez değişikliği ve sevk işlemlerinin dosyaya etkisinin takibi
Tutulma koşulları veya kötü muamele iddialarında uygun adli ve idari başvuru yollarının belirlenmesi
Serbest bırakma sonrası bildirim ve alternatif yükümlülüklerin takibi yürütülebilir.

Geri gönderme merkezlerinde bulunan yabancıların avukata, yasal temsilciye, notere ve yakınlarına erişim; telefon hizmetinden yararlanma; acil ve temel sağlık hizmetlerine erişim gibi kanuni güvenceleri vardır. Uluslararası koruma başvuru veya statü sahipleri bakımından ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşme güvenceleri de somut statüye göre değerlendirilir.

5. İdari Gözetimin Süresi ve Aylık Değerlendirme

Sınır dışı amacıyla idari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez. Sınır dışı işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde bu süre en fazla altı ay daha uzatılabilir. Dolayısıyla uzatma otomatik değildir; kanuni sebebin somut olarak bulunması gerekir.

İdari gözetimin devamında zorunluluk olup olmadığı valilik tarafından her ay düzenli biçimde değerlendirilmelidir. Gerekli görüldüğünde otuz günlük süre beklenmeden de inceleme yapılabilir. Aylık değerlendirme sonucunun ve uzatma kararlarının gerekçeli biçimde tebliği, etkili başvuru hakkı bakımından ayrıca incelenir.

6. İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler

İdari gözetimin zorunlu olmadığı veya sona erdirildiği durumlarda kanunda sayılan alternatif yükümlülükler gündeme gelebilir. Belirli adreste ikamet, bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına hizmetlerde gönüllülük, teminat ve elektronik izleme bu kapsamda değerlendirilebilir.

Alternatif tedbir seçilirken kişinin aile durumu, sabit adresi, sağlık ve özel ihtiyaçları, kaçma riski iddiası ve tedbirin ölçülülüğü dikkate alınmalıdır. Alternatif yükümlülüklerin toplam süresi güncel düzenlemeye göre yirmi dört ayı aşamaz. Elektronik izleme kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru imkânı ayrıca değerlendirilir. Yükümlülüğe uyulmaması yeniden idari gözetim sonucunu doğurabileceğinden kararın kapsamı ve bildirim usulü açık biçimde anlaşılmalıdır.

7. Serbest Bırakılma, Tahliye Sonrası Statü ve Bildirimler

Geri gönderme merkezinden serbest bırakılma, sınır dışı kararının kendiliğinden iptal edildiği anlamına gelmez. Aynı şekilde sınır dışı kararına karşı dava açılması da idari gözetimin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez. Her kararın hukuki varlığı ve sonucu ayrı incelenmelidir.

Serbest bırakma sonrasında belirli adreste ikamet, imza veya düzenli bildirim, il dışına çıkmama, seyahat belgesi, sağlık takibi ya da başka yükümlülükler uygulanabilir. Kişinin hangi statüyle Türkiye’de kaldığı, kimlik veya izin belgesi alıp alamayacağı ve yükümlülük ihlalinin sonuçları ayrıca belirlenir.

8. Türkiye’yi Terke Davet ve Çıkış İşlemleri

Sınır dışı kararı alınan bazı yabancılara, kararda belirtilmek kaydıyla, Türkiye’yi kendiliğinden terk etmeleri için kanuni süre verilebilir. Kaçma riski, sahte belge, yasal giriş veya çıkış kurallarının ihlali ve kamu düzeni, kamu güvenliği ya da kamu sağlığına ilişkin değerlendirmeler gibi bazı hâllerde bu süre tanınmayabilir.

Türkiye’yi terke davet, gönüllü geri dönüş, sınır dışı etme ve giriş yasağı birbirinden farklı sonuçlar doğurabilir. Çıkışın hangi belgeyle ve hangi süre içinde yapıldığı, idari para cezasının durumu ve sonraki giriş başvurularına etkisi işlem öncesinde değerlendirilmelidir.

9. Gönüllü Geri Dönüş İşlemleri

Gönüllü geri dönüş, yabancının kendi iradesiyle ülkesine veya kabul edildiği başka bir ülkeye dönmesi esasına dayanır. İmzalanan formun hukuki sonucu; kişinin anlayabildiği dilde bilgilendirilip bilgilendirilmediği, tercüman bulunup bulunmadığı, iradenin serbestçe açıklanıp açıklanmadığı, sağlık ve özel ihtiyaç durumu ile geri gönderme riski dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Gönüllü geri dönüş belgesinin imzalanması; mevcut koruma statüsünü, yeniden giriş imkânını ve devam eden yargısal süreçleri etkileyebilir. Kişi anlamadığı veya iradesini yansıtmayan bir belgeyi imzalamadan önce belgenin içeriği ve sonucu hakkında hukuki bilgi almalıdır.

10. Türkiye’ye Giriş Yasağı ve Tahdit Kayıtları

Türkiye’ye giriş yasağı; yasal kalış ihlali, önceki sınır dışı işlemi, kamu düzeni veya kamu güvenliği değerlendirmesi, ödenmemiş kamu alacağı ya da başka bir idari sebebe dayanabilir. Uygulamada “tahdit kodu”, “deport kodu” veya “giriş yasağı kodu” olarak adlandırılan kayıtların sonucu, kodun hukuki dayanağına ve somut dosyaya göre değişir.

Bu alandaki hizmetlerimiz şunlardır:

Giriş yasağı ve tahdit kaydının dayanak işleminin araştırılması
Karar, tebligat, giriş-çıkış kaydı ve idari para cezasının incelenmesi
İdari başvuru ile iptal davası seçeneklerinin belirlenmesi
Aile birliği, çocuk, sağlık, çalışma, eğitim ve özel hayat unsurlarının sunulması
Somut şartları varsa meşruhatlı vize veya özel izin yollarının değerlendirilmesi
Sınır dışı kararı, giriş yasağı ve vize başvurusunun birbirinden ayrılması

Bir tahdit kaydının kaldırılması, yabancının vize veya ikamet izni için gereken diğer şartları kendiliğinden sağladığı anlamına gelmez. Aynı şekilde ödenmiş bir ceza da her tür giriş yasağını otomatik olarak sona erdirmeyebilir.

11. Sınır Kapısında Geri Çevirme ve Kabul Edilemeyen Yolcu İşlemleri

Geçerli seyahat belgesinin bulunmaması, pasaport süresi, vize veya izin sorunu, giriş yasağı, seyahat amacının belgelendirilememesi ya da başka bir kanuni sebep nedeniyle yabancı sınır kapısında ülkeye kabul edilmeyebilir. Havalimanı transit alanı dâhil olmak üzere kişinin işlem hakkında bilgilendirilmesi, hukuki temsil ve tercüme ihtiyacı ile uluslararası koruma talebinin yetkili makama ulaştırılması önem taşır.

İşlemin dayanağı, taşıyıcı şirket kayıtları, pasaport ve vize belgeleri, davet veya konaklama belgeleri, dönüş planı, aile bağı ve önceki idari kayıtlar birlikte incelenir. Geri çevirme kararı ile ülkeye giriş yasağı aynı işlem olmadığından, mevcut bütün kararlar ayrı ayrı temin edilmelidir.

12. Uluslararası Koruma Başvuruları ve Ret Kararları

Uluslararası koruma; mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statülerine ilişkin değerlendirmeleri kapsar. Başvuru kişi tarafından yetkili makama yapılır. Avukat; başvuru ve mülakat öncesi bilgilendirme, kişisel riskin ortaya konulması, delillerin düzenlenmesi, tercüme ve tebligat sorunlarının tespiti ile olumsuz kararlara karşı idari ve yargısal başvurularda hukuki destek sunabilir.

Bu kapsamda:

Başvurunun kayda alınması ve mülakata hazırlık
Menşe ülke bilgileri ile kişiye özgü riskin birlikte sunulması
Başvurunun kabul edilemez bulunmasına karşı dava
Hızlandırılmış değerlendirme kararlarının hukuki denetimi
Koruma talebinin reddine karşı idari veya yargısal başvurular
Başvurunun geri çekilmiş sayılması kararına karşı işlemler
Statünün sona ermesi veya iptaline ilişkin uyuşmazlıklar
İl, adres, imza ve bildirim yükümlülüklerine ilişkin işlemler
Aile birliği ve çocuğun üstün yararı yönünden başvurular
Geri gönderme yasağıyla bağlantılı delil ve tedbir talepleri ele alınır.

Kabul edilemez başvuru ve hızlandırılmış değerlendirme kararlarına karşı güncel düzenlemede tebliğden itibaren on beş günlük dava süresi bulunmaktadır. Diğer uluslararası koruma kararlarında başvuru yolu ve süre farklı olabileceğinden, kararın türü ve tebliğ belgesi üzerinden ayrı inceleme yapılmalıdır.

13. Geçici Koruma İşlemleri

Geçici koruma, uluslararası korumadan ayrı, toplu nitelikte ve özel düzenlemelere tabi bir koruma rejimidir. Kayıt, kimlik, adres ve il değişikliği, yol izin belgesi, hizmetlere erişim, çalışma, kayıt pasifliği, statünün sona ermesi ve gönüllü geri dönüş işlemleri bu rejimin kendi kuralları içinde değerlendirilir.

Bu alandaki hukuki hizmetlerimiz:

Kayıt ve kimlik işlemlerindeki uyuşmazlıkların incelenmesi
Kimlik ve aile bilgilerinin güncellenmesi
İkamet ili değişikliği ve aile birliği talepleri
Yol izin belgesi ve iller arası hareket işlemleri
Kaydın pasife alınması, iptali veya sona ermesine ilişkin başvurular
Eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimle bağlantılı işlemler
Çalışma hakkı ve çalışma izni sayfasına yönlendirme
Gönüllü geri dönüşün statü üzerindeki sonuçlarının değerlendirilmesi
Sınır dışı ve idari gözetim kararlarıyla bağlantılı başvurulardır.

14. Refakatsiz Çocuklar, Aileler ve Özel İhtiyaç Sahipleri

Çocuğun üstün yararı, aile birliği ve özel ihtiyaçlar göç işlemlerinde ayrıca değerlendirilmelidir. Refakatsiz çocuklar; engelli, yaşlı veya hamile kişiler; yalnız ebeveynler; işkence, insan ticareti ya da ciddi fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddet mağdurları ile devam eden tedavisi bulunan kişiler özel güvencelere ihtiyaç duyabilir.

Bu dosyalarda yaş ve kimlik tespiti, aile bağlarının belgelenmesi, temsil, uygun barınma, sağlık ve eğitime erişim, çocuk koruma tedbirleri ve farklı kurumlar arasındaki işlemler birlikte takip edilir. Aile bağının varlığı her sınır dışı kararını kendiliğinden hükümsüz kılmaz; ancak aile hayatı, çocuğun üstün yararı ve ölçülülük değerlendirmesinde somut biçimde ele alınmalıdır.

15. İnsan Ticareti Mağdurlarının Tespiti ve Korunması

İnsan ticareti mağduru olduğu veya olabileceği yönünde emare bulunan kişinin tanımlama ve destek mekanizmalarına erişimi, güvenliğinin sağlanması, sağlık ve barınma ihtiyaçları, ikamet durumu ve sınır dışı süreci özel hükümler içerir. Mağdurun iradesi, faillerle yeniden temas riski ve ceza soruşturmasının güvenliği gözetilerek idari ve adli süreçler eş güdümlü biçimde ele alınır.

Mağdur tanımlama kararları, destek programına erişim, ikamet ve koruma işlemleri, olumsuz kararlara karşı başvurular ve bağlantılı ceza soruşturması dosyanın özelliğine göre değerlendirilir.

16. Vatansız Kişi Statüsünün Belirlenmesi

Hiçbir devlet tarafından kendi hukukuna göre vatandaş sayılmayan kişilerin vatansızlık durumunun belirlenmesi ayrı bir idari süreçtir. Kimlik, önceki vatandaşlık, ilgili devlet makamlarıyla ilişki, doğum ve aile kayıtları ile sunulan resmî belgeler birlikte incelenir.

Vatansız kişi statüsünün belirlenmesi, başvurunun reddi, statü belgesi, seyahat, çalışma ve diğer idari işlemler somut olayın özelliklerine göre takip edilir. Vatansızlık ile belgesizlik veya pasaportsuzluk aynı kavram değildir.

17. Vize, Yasal Kalış İhlali ve İdari Para Cezaları

Vize veya vize muafiyeti tek başına Türkiye’ye kesin giriş hakkı vermez. Vize süresinin aşılması, ikamet ya da çalışma izni ihlali, bildirim yükümlülüklerine aykırılık veya izinsiz çalışma; idari para cezası, sınır dışı kararı ya da giriş yasağı gibi farklı sonuçlara yol açabilir.

Kararın dayandığı mevzuat, ihlalin tarihi ve süresi, kişinin kendiliğinden çıkış yapıp yapmadığı, cezanın tebliği ve ödenmesi, önceki kayıtlar ve yeni giriş amacı birlikte değerlendirilir. Para cezasına karşı görevli merci ve başvuru süresi, yaptırımın hangi kanun ve kurum tarafından uygulandığına göre belirlenir.

18. Çalışma İzni ve Göçmen Çalışanların Hakları

Yabancıların çalışma izni başvuruları ve ret/iptal süreçleri ayrı çalışma alanında ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Bu sayfada çalışma izni; yasal kalış, sınır dışı, izinsiz çalışma yaptırımı, uluslararası veya geçici koruma statüsü ve işveren yükümlülükleriyle bağlantılı olduğu ölçüde ele alınır.

Göçmen çalışanların ücret, çalışma koşulları, iş kazası, ayrımcılık ve iş sözleşmesinden doğan talepleri ise iş hukuku kapsamında değerlendirilir. Yabancının izinsiz çalışmış olması, doğmuş bütün işçilik haklarını tek başına ortadan kaldırmaz; her talep kendi kanuni şartları içinde incelenir.

19. Ceza Soruşturması, Mahkûmiyet ve İnfaz Sonrası Göç İşlemleri

Yabancı hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması bulunması, mahkûmiyet ya da cezanın infaz edilmesi; ayrıca sınır dışı, idari gözetim ve giriş yasağı işlemlerine konu olabilir. Ceza yargılamasındaki karar ile idari göç işlemi birbirinin yerine geçmez. Her işlem, görevli makam ve kanun yolu bakımından ayrı denetime tabidir.

Ceza dosyasındaki deliller, beraat veya takipsizlik, mahkûmiyetin niteliği, infaz tarihi, aile ve özel hayat, güncel risk değerlendirmesi ve idari kararın gerekçesi birlikte incelenir. Suçluların iadesi ve uluslararası adli iş birliği süreçleri ise sınır dışı işleminden farklıdır ve ceza hukuku sayfasında ayrıca ele alınmalıdır.

20. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru ve Geçici Tedbir

Sınır dışı işleminin yaşam hakkı veya kötü muamele yasağı bakımından yakın ve giderilmesi güç bir risk doğurduğu ileri sürülüyorsa, olağan başvuru yollarının kullanılması ve somut riskin belgelenmesi sonrasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ile geçici tedbir talebi gündeme gelebilir. Tedbir, her sınır dışı dosyasında otomatik veya rutin bir aşama değildir.

Başvuruda riskin kişisel, güncel ve gerçek olduğu; geri gönderilecek ülke; daha önce idari ve yargısal makamlara sunulan iddialar; eldeki deliller ve işlemin uygulanma ihtimali açıkça gösterilmelidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi dâhil uluslararası başvuru yolları, iç hukuk yollarının tüketilmesi ve ilgili kabul edilebilirlik şartları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

21. Hukuka Aykırı İdari Gözetim, Tutulma Koşulları ve Tazminat Yolları

İdari gözetimin kanuni dayanak olmadan sürdürülmesi, kararların usulüne uygun bildirilmemesi, etkili başvuruya erişimin engellenmesi veya tutulma koşullarının insan onuruyla bağdaşmaması farklı hak ihlali iddialarına yol açabilir. Olayın niteliğine göre idari ve adli başvurular, bireysel başvuru ve tazminat yolları gündeme gelebilir.

Bu incelemede tutulma tarihleri, merkez ve sevk kayıtları, kararlar, sağlık raporları, kamera veya iletişim kayıtları, tanıklar, yapılan önceki başvurular ve verilen yanıtlar mümkün olduğu ölçüde korunmalıdır. Hangi tazminat yolunun kullanılacağı, iddia edilen ihlal ve mevcut kararlar üzerinden belirlenir.

22. Tebligat, Tercüman, Vekâletname ve Dosyaya Erişim

Yabancının kararın içeriğini, sonucunu ve başvuru yolunu anlayabilmesi gerekir. Tebliğ tarihi, kararın hangi dilde açıklandığı, tercüman bulunup bulunmadığı, teslim edilen belgeler ve imza tutanakları etkili başvuru hakkını ve süre hesabını doğrudan etkileyebilir.

Yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerde düzenlendiği ülke, apostil veya konsolosluk tasdiki, tercüme ve noter gereklilikleri önceden belirlenir. Geri gönderme merkezinde noter ve avukat erişimi, vekâletnamenin kapsamı ve dosya örneklerinin temini ayrı bir iş planıyla yürütülür.

Göç Hukuku Dosyasında Süreç Nasıl Yürütülür?

1. Karar haritası ve süre kontrolü

Yabancı hakkında tesis edilen bütün kararlar listelenir. Her kararın tarihi, tebliğ tarihi, görevli merci, kanuni süre ve uygulanma durumu ayrı kaydedilir.

2. Yabancıyla görüşme ve statü tespiti

Kişinin beyanı uygun tercüme imkânıyla alınır. Vatandaşlığı, giriş ve kalış geçmişi, mevcut statüsü, aile, sağlık, eğitim ve çalışma durumu tespit edilir.

3. Kişisel risk ve delil incelemesi

Geri gönderilecek ülke, kişisel risk, ülke bilgileri, sağlık kayıtları, aile belgeleri ve dosyadaki iddialar birlikte değerlendirilir. Genel ve soyut açıklamalar yerine kişiye özgü delil düzeni kurulur.

4. Ayrı mercilerde eş zamanlı başvuru

Gerekiyorsa sınır dışı kararı için idare mahkemesinde dava, idari gözetim için sulh ceza hâkimliğinde başvuru ve ilgili idari makamlar önünde diğer işlemler eş zamanlı yürütülür.

5. Kararların tebliği ve uygulama takibi

Mahkeme ve idari makam kararlarının ilgili birimlere ulaşıp ulaşmadığı, yabancının sevk veya serbest bırakılma durumu, devam eden yükümlülükler ve yeni kararlar takip edilir.

6. Sonraki hukuki statünün belirlenmesi

Bir kararın iptal edilmesi veya gözetimin sona ermesi, yabancıya kendiliğinden ikamet, çalışma veya koruma statüsü sağlamaz. Sonraki kalış ve kimlik işlemleri ayrıca planlanır.

İlk Hukuki İncelemede Yararlı Belgeler

Dosyanın niteliğine göre aşağıdaki belgelerden mevcut olanlar hazırlanmalıdır:

Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin ilgili sayfaları
Yabancı kimlik numarası ve mevcut statü belgesi
Sınır dışı etme kararı
İdari gözetim, uzatma ve aylık değerlendirme kararları
Tebliğ-tebellüğ belgeleri ve tutanaklar
Geri gönderme merkezi ve sevk bilgileri
Giriş yasağı veya tahdit kaydına ilişkin belgeler
Vize, ikamet ve çalışma izinlerine ilişkin önceki belgeler
Türkiye’ye giriş ve çıkış kayıtları
Uluslararası veya geçici koruma başvuru ve kararları
Eş, çocuk ve aile bağlarını gösteren belgeler
Sağlık raporları, reçeteler ve tedavi kayıtları
Eğitim, çalışma, adres ve sosyal güvenlik belgeleri
Menşe ülkedeki kişisel riski destekleyen belgeler
Önceki mahkeme, idari başvuru ve tedbir kararları
İdari para cezası, ödeme ve sınır kapısı belgeleri

Belgelerin tamamı mevcut değilse kanuni sürenin geçirilmemesi için eldeki karar ve tebliğ belgesiyle ön inceleme yapılabilir. Eksik belgelerin temini ve delillerin doğrulanması sonraki aşamada planlanır.

Antalya Merkezli Çalışma ve Türkiye Genelindeki Göç Hukuku Süreçleri

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, 18 Mart 1999 tarihinde Kemer’de kurulmuş olup 27 yılı aşkın kurumsal geçmişiyle mesleki faaliyetini 2007’den bu yana Antalya merkezli olarak sürdürmektedir. Büromuz; işlemin ve kararın niteliği, görevli ve yetkili idare mahkemesi ile göç idaresi birimleri, idari gözetim mekânındaki işlem gereklilikleri ile ilgili usul kuralları dikkate alınarak Türkiye’nin 81 ilindeki başvuru, itiraz, dava ve kararların uygulanması süreçlerinde hukuki hizmet sunabilmektedir.

Türkiye dışında yaşayan yabancı gerçek kişilerin ve ailelerinin Türkiye bağlantılı göç, sınır dışı ve uluslararası koruma ilişkileri; çevrim içi görüşme, güvenli belge paylaşımı ve çok dilli iletişim olanaklarından yararlanılarak değerlendirilebilmektedir. Yabancı unsur taşıyan her dosyada uygulanacak hukuk, ivedi yürütmenin durdurulması talepleri, yabancı belgelerin kullanılması, apostil veya tasdik, tercüme, yurt dışı tebligatı ve kararın uygulanabilirliği ayrıca incelenir.

Büromuz, Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânıyla; dünyanın farklı ülkelerinde bulunan kişilerin Türkiye’deki göç hukuku, sınır dışı, idari gözetim ve uluslararası koruma süreçlerine ilişkin hukuki süreçlerini dosyanın gerektirdiği kapsamda yürütmektedir. Antalya’daki fiziksel merkez ile Türkiye genelindeki ve uluslararası bağlantılı hukuki hizmetler; her dosyanın görev, yetki, süre, delil ve temsil koşulları gözetilerek planlanır.

Bağlantılı Çalışma Alanları

Bu sayfadan aşağıdaki bağımsız çalışma alanlarına açıklayıcı iç bağlantı verilmelidir:

İkamet İzni Başvuruları, Ret ve İptal Davaları
Türk Vatandaşlığı Başvuruları ve Vatandaşlık Davaları
Yabancıların Çalışma İzinleri
Yabancılar Hukuku ve Türkiye’deki Diğer Hukuki İşlemler
Yabancı Sermaye Yatırımları Hukuku
Yabancıların Türkiye’de Gayrimenkul Edinimi
Uluslararası Aile Hukuku, Boşanma ve Velayet
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi
Yabancıların Türkiye’deki Miras İşlemleri
Ceza Hukuku ve Yabancıların Ceza Davaları
İş Hukuku ve Göçmen Çalışanların Hakları

İç bağlantı verilen sayfalarda bu ana sayfaya geri bağlantı bulunmalıdır. Aynı metin parçaları farklı sayfalarda tekrar edilmemeli; her sayfa kendi hukuki sorusuna ve arama niyetine cevap vermelidir.

Neden Güneş & Güneş Hukuk Bürosu?

1999’dan Bu Yana Hukuki Hizmet

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, 18 Mart 1999’dan bu yana bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava hizmeti sunmaktadır.

Birden Fazla Kararın Birlikte Yönetilmesi

Göç hukuku dosyalarında sınır dışı, idari gözetim, giriş yasağı, koruma statüsü, ceza veya aile hukuku işlemleri aynı anda bulunabilir. Her karar görevli merci, süre ve hukuki sonuç bakımından ayrıştırılarak dosya bütünü içinde takip edilir.

Çok Dilli İletişim

Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânlarıyla kararların içeriği, başvuru yolları ve gerekli belgeler anlaşılır biçimde açıklanır. Resmî işlemlerde yeminli tercüman veya onaylı tercüme gereken hâller ayrıca belirlenir.

Belge, Tebligat ve Süre Odaklı Çalışma

Kararın tam metni, tebliğ tarihi, kalan süre, görevli merci ve sonraki işlem dosya başlangıcında kayıt altına alınır. İşlem türü değiştiğinde veya yeni karar tebliğ edildiğinde dosya planı güncellenir.

Sık Sorulan Sorular

Yakınım geri gönderme merkezine alındı; ilk olarak ne yapmalıyım?

Kişinin hangi geri gönderme merkezinde bulunduğu, yabancı kimlik bilgileri, sınır dışı ve idari gözetim kararlarının tarihleri ile tebliğ belgeleri belirlenmelidir. Karar örnekleri yoksa vakit kaybetmeden temin edilmeleri istenmeli ve kanuni süre kontrolü yapılmalıdır.

Sınır dışı kararı ile idari gözetim kararı aynı mıdır?

Hayır. Sınır dışı kararı kişinin Türkiye’den çıkarılmasına, idari gözetim kararı ise özgürlüğünün geri gönderme merkezinde sınırlandırılmasına ilişkindir. İlkine karşı idare mahkemesinde, ikincisine karşı sulh ceza hâkimliğinde başvuru yapılır.

Sınır dışı kararına karşı süre ne kadardır?

Güncel düzenlemeye göre kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. Süre kısa olduğundan tebliğ belgesi ve karar aynı gün içinde hukuki incelemeye sunulmalıdır.

Sınır dışı kararına dava açılması işlemi durdurur mu?

Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde ve süresinde dava açılması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz. Başvurunun kararı veren makama bildirilmesi ve dosyadaki diğer kararların ayrıca kontrolü gerekir.

İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?

Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Başvuru gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Şartların değişmesi veya ortadan kalkması hâlinde yeniden başvuru yapılabilir.

İdari gözetim en fazla ne kadar sürer?

Sınır dışı amacıyla idari gözetim kural olarak altı ayı geçemez. İşlemin yalnız yabancının iş birliği yapmaması veya doğru bilgi ve belge vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde süre en fazla altı ay daha uzatılabilir. Aylık zorunluluk değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.

Geri gönderme merkezinde bulunan kişinin avukatla görüşme hakkı var mıdır?

Evet. Avukata ve yasal temsilciye erişim, noter ve yakınlarla görüşme, telefon ile acil ve temel sağlık hizmetlerine erişim kanuni güvenceler arasındadır. Somut olayda erişimin engellendiği ileri sürülüyorsa tarih, talep ve verilen yanıt mümkün olduğunca kayıt altına alınmalıdır.

Geri gönderme merkezinden çıkmak sınır dışı kararını kaldırır mı?

Hayır. Serbest bırakılma idari gözetimin sona erdiğini gösterebilir; sınır dışı kararının hukuki durumu ayrıca incelenmelidir. Tahliye sonrası alternatif yükümlülükler de bulunabilir.

Giriş yasağı ile tahdit kodu aynı şey midir?

Her zaman değildir. Tahdit kaydı, giriş yasağına veya başka bir idari kısıtlamaya dayanak ya da işaret olabilir. Kodun kaynağı, süre ve uygulanacak başvuru yolu dosya kayıtları üzerinden belirlenmelidir.

Geri gönderme merkezindeyken uluslararası koruma talep edilebilir mi?

Kişi uluslararası koruma ihtiyacını yetkili makama bildirebilir. Talebin kayda alınması, kişisel risklerin açıklanması, tercüme ve mülakat güvenceleri ile sınır dışı kararı arasındaki ilişki birlikte takip edilmelidir.

Türkiye’de eş veya çocuk bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak engeller mi?

Hayır. Ancak aile hayatı, çocuğun üstün yararı, bağımlılık ilişkisi, sağlık ve ölçülülük değerlendirmesinde önemli olabilir. Bu bağların belgelerle ve kişisel koşullarla birlikte dosyaya sunulması gerekir.

Ceza soruşturması veya mahkûmiyet yabancının otomatik olarak sınır dışı edilmesi anlamına gelir mi?

Ceza süreci ile sınır dışı işlemi farklıdır. İdare ayrıca bir karar tesis eder; bu karar kendi gerekçesi, dosyası ve başvuru yolu içinde denetlenir.

Avukat geri gönderme merkezinden çıkışı veya davanın sonucunu garanti edebilir mi?

Hayır. Hukuki hizmet; kararların ve delillerin incelenmesi, uygun başvuru yollarının kullanılması ve sürecin takibini kapsar. Sonuç, somut olayın koşullarına ve yetkili makamların kararına bağlıdır.

Yurt dışından hukuki süreç başlatılabilir mi?

Ön inceleme ve belge hazırlığı çevrim içi yürütülebilir. Ancak vekâletname, apostil veya konsolosluk tasdiki, noter, tercüme ve bazı fiziki işlem gereklilikleri kişinin bulunduğu ülke ve dosya türüne göre ayrıca belirlenir.

İletişim

Sınır dışı etme kararı, idari gözetim, geri gönderme merkezi, giriş yasağı, tahdit kaydı, uluslararası veya geçici koruma işlemi hakkında hukuki değerlendirme için iletişim kanallarımızdan Güneş & Güneş Hukuk Bürosuna ulaşabilirsiniz.

İlk iletişimde kararın türü, tebliğ tarihi ve kişinin bulunduğu merkez veya il belirtilmelidir. Pasaport, sağlık kaydı ve ayrıntılı kişisel anlatım gibi hassas veriler herkese açık veya güvenli olmayan form alanlarına yüklenmemeli; gerekli belgeler büro tarafından bildirilecek güvenli paylaşım yöntemiyle iletilmelidir.

Hukuki Değerlendirme Talep Edin

Bilgilendirme notu: Bu sayfa genel hukuki bilgi sunar; kişiye özgü hukuki görüş, sonuç veya süre garantisi değildir. Başvuru yolu ve süre, kararın tam metni, tebliğ şekli ve yayımdan sonra değişmiş olabilecek mevzuat incelenerek belirlenir.