Özellik Arz Eden Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Kilit Personel Çalışma İzni: Yöneticiler, Uzmanlar ve İrtibat Büroları

Özellik arz eden doğrudan yabancı yatırım nedir?

4875 sayılı Kanun yabancı yatırımcıların Türkiye’de şirket, şube ve benzeri yapılanmalar kurabilmesini düzenler. Çalışma izni bakımından özel kolaylık ise yalnız mevzuattaki ölçütleri sağlayan yatırım ve onun kilit personeli için gündeme gelir. Yabancı ortağın bulunması veya şirketin uluslararası gruba bağlı olması tek başına yeterli değildir.

2026 yılı ölçütleri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 yılı için açıkladığı değerlere göre aşağıdaki alternatiflerden en az biri aranır: [3]

Bu tutarlar yıllara göre değişir. Başvuruda bilanço, gelir tablosu, ihracat, SGK, yatırım ve grup şirketi belgeleri güncel dönem ve doğru tüzel kişi üzerinden sunulmalıdır.

Grup verileri nasıl kullanılmalıdır?

Grubun başka şirketine ait ciro veya çalışan sayısı başvurucu Türk şirketine aitmiş gibi kullanılamaz. Konsolide tablo kullanılıyorsa grup yapısı ve başvurucu şirketin payı açıklanmalıdır.

Kilit personel kimdir?

Üst yönetim veya yürütme yetkisi bulunan kişi

Şirketin tamamını veya bir bölümünü yöneten, personel kararlarına etkili olan, teknik veya idari personeli denetleyen ve üst yönetim kararı alan kişiler kilit personel sayılabilir. Genel müdür, müdür, yönetim kurulu üyesi veya direktör unvanı tek başına yeterli değildir; ticaret sicili, imza yetkisi, yönetim kararı, organizasyon şeması ve gerçek görev birlikte incelenir.

Şirket için temel bilgiye sahip uzman

Şirketin ürünleri, üretim teknikleri, yazılımı, cihazları, araştırma yöntemi veya yönetimi için temel bilgiye sahip uzmanlar da kapsamda olabilir. Diploma ve özgeçmişin yanında, yabancının bilgisi ile Türkiye’deki proje arasında doğrudan bağ kurulmalıdır.

Genel uzmanlık ile şirkete özgü bilgi ayrımı

Sektörde tecrübeli olmak tek başına yeterli değildir. Ana şirketin özel üretim hattını kuracak mühendis, grubun kendi yazılımını uyarlayacak uzman veya uluslararası operasyonu yönetecek kişi bakımından proje, görevlendirme ve teknik açıklama sunulmalıdır.

İrtibat bürosu yetkilisi

Geçerli faaliyet izni bulunan irtibat bürosunda ana şirket tarafından yetkilendirilen en fazla bir yabancı için çalışma izni gündeme gelir. Bakanlığın belge listesinde faaliyet izni, ana şirket yetki belgesi ve son yıl içinde yurt dışından getirilen dövizi gösteren banka kayıtları istenir. İrtibat bürosu ticari faaliyette bulunamayacağından görev tanımı temsil, araştırma ve koordinasyonla uyumlu olmalıdır. [4]

İlk kilit personel için beş Türk çalışan şartı

Bakanlığın açıklamasına göre özellik arz eden yatırım ölçütlerini sağlayan işletmede kilit personel konumundaki ilk yabancı için genel istihdam kriteri uygulanmaz. Bu kolaylık bütün yabancılara ve sonraki başvurulara otomatik yayılmaz. Ücret, özel meslek şartı, belge ve görev uyumu devam eder. [5]

Ücret kriteri

Üst düzey yönetici, yönetici ve uzman görevleri için başvuru tarihindeki ücret katsayıları dikkate alınır. Ücretin sözleşme, başvuru ve SGK bildirimiyle uyumlu olması gerekir. Yüksek ücret tek başına kilit personel niteliğini kanıtlamaz.

Şirket ortağı ile kilit personel aynı şey midir?

Hayır. Ortaklık sermaye ilişkisini; kilit personel yönetim veya kritik uzmanlık rolünü gösterir. Pasif ortak sırf pay sahibi olduğu için kilit personel sayılmaz. Müdür ortak veya yönetim kurulu üyesi bakımından ortaklık, temsil yetkisi ve fiilî görev birlikte değerlendirilir.

Başvuru dosyası

Belgelerdeki unvan, ücret, görev, imza yetkisi ve çalışma yeri aynı hukuki anlatıyı kurmalıdır.

Görev veya işveren değişikliği

İzin belirli işveren ve görev için verilir. Yabancının aynı grup içindeki başka şirkete geçmesi, şirket birleşmesi, görev veya yetki değişikliği yeni başvuru ya da izin kapsamı incelemesi gerektirebilir. “Aynı holding” olmak tek başına işveren tüzel kişiliğinin aynı olduğu anlamına gelmez.

Ret ve itiraz

Ret; yatırım ölçütlerinin ispatlanamaması, yabancının kilit personel niteliğinin soyut kalması, ücret veya görev uyumsuzluğu, yanlış belge ya da özel meslek sınırlaması gibi nedenlere dayanabilir. Tebliğden itibaren otuz gün içinde e-İzin üzerinden itiraz edilebilir. İtiraz ret gerekçesine doğrudan cevap veren mali, ticari ve teknik belgelerle hazırlanmalıdır. [6]

İlgili yazılar: Türkiye’de Çalışma İzni; Ar-Ge, Tasarım ve Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yabancı Çalışma İzni; Yabancı Şirket Ortaklarının Çalışma İzni.

Sonuç

Kilit personel çalışma izni otomatik bir yabancı yatırım kolaylığı değildir. Şirketin 2026 ölçütlerinden birini sağladığı ve yabancının yönetim ya da kritik uzmanlık rolü; mali kayıt, ticaret sicili, yetki kararı, görev tanımı, ücret ve proje belgeleriyle birlikte gösterilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı ortaklı her şirket özel yatırım sayılır mı?

Hayır. Resmî ölçütlerden en az biri sağlanmalıdır.

Genel müdür unvanı yeterli midir?

Hayır. Gerçek yönetim, denetim veya personel yetkisi belgelenmelidir.

İlk kilit personelde beş Türk çalışan aranır mı?

Güncel açıklamaya göre ölçütleri sağlayan işletmedeki ilk kilit personel için genel istihdam kriteri uygulanmaz.

İrtibat bürosunda kaç yabancı çalışabilir?

Özel düzenleme kapsamında en fazla bir yetkili yabancı için çalışma izni gündeme gelir.

Ret kararına ne kadar sürede itiraz edilir?

Tebliğden itibaren otuz gün içinde e-İzin üzerinden itiraz edilir.

Kaynakça

1. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu: resmigazete.gov.tr
2. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu: goc.gov.tr
3. ÇSGB, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve 2026 değerleri: csgb.gov.tr
4. ÇSGB, Çalışma İzni Değerlendirme Sürecinde Gerekli Belgeler: csgb.gov.tr
5. ÇSGB, Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri: csgb.gov.tr
6. ÇSGB, Çalışma İzni Sık Sorulan Sorular: csgb.gov.tr