Yurt içi asgari kurumlar vergisi, normal kurumlar vergisine ayrıca %10 eklenmesi değildir. Kanunun belirlediği esaslarla bir asgari tutar hesaplanır ve normal kurumlar vergisiyle karşılaştırılır. İki hesabın matrahı ve indirilebilir kalemleri aynı değildir. Bu nedenle normal hesapta vergi çıkmaması, asgari hesapta da mutlaka sıfır vergi doğacağı anlamına gelmez.
Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı
Yurt içi asgari kurumlar vergisi, şirketin cirosuna eklenen bağımsız bir satış vergisi değildir. Kanunda belirlenen kazanç ve düzeltmeler üzerinden hesaplanarak normal kurumlar vergisiyle karşılaştırılır. Geçmiş yıl zararlarının etkisi, ilgili Danıştay kararının kapsamıyla birlikte ele alınmalıdır.
Hangi dönem ve mükellefler kapsamdadır?
KVK m.32/C, 2025 ve izleyen dönem kazançları için uygulanır; özel hesap dönemlerinde 2025 takvim yılında başlayan dönem esas alınır. Kurumlar vergisi mükellefleri bakımından değerlendirilir. Şahıs işletmesinin gelir vergisine doğrudan bu madde uygulanmaz. İlk defa faaliyete başlayan kurumların ilk üç hesap dönemi için özel kapsam dışı bırakma düzenlemesi vardır; birleşme, devir veya tür değişikliğiyle oluşan yapılar otomatik olarak yeni işletme sayılmaz. [1; Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/C]
Muaf kurumla, mükellef olup kazancı istisna edilen kurum arasındaki ayrım önemlidir. Kurumun bütün kazançlarına ilişkin özel statü, asgari vergide ayrıca kontrol edilmelidir.
Yurt içi asgari kurumlar vergisinin yüzde 10 oranı hangi kazanç tutarına uygulanır?
Hesap, indirim ve istisnalar öncesi kurum kazancı kavramına dayanır; ticari bilanço kârı ve kanunen kabul edilmeyen giderler başlangıç verilerini oluşturur. Kanunda asgari matrahtan düşülmesine izin verilen istisna ve indirimler ayrıca ayrılır. Bu liste, normal kurumlar vergisinde kullanılabilen bütün avantajların kopyası değildir.
Yurt içi iştirak kazancı gibi belirli istisnalarla bazı Ar-Ge ve teknoloji düzenlemeleri kapsam içinde korunabilirken, diğer istisnaların sonucu farklı olabilir. Taşınmaz satış kazancı veya yurt dışı kazanç istisnasının normal hesapta kullanılması, asgari hesapta da aynı tutarın düşüleceğini tek başına göstermez.
2026 içindeki 7582 sayılı Kanun değişikliği, KVK m.10/1-i ve j kapsamındaki indirimleri de ilgili uygulama dönemiyle birlikte asgari hesapta dikkate alınabilecek kalemler arasına eklemiştir. Bu nedenle ilkbahar 2026 rehberindeki liste, sonraki kanun değişikliği görülmeden sabit kabul edilmemelidir. [Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/C/2-b; 7582 sayılı Kanun m.9]
Danıştay kararı geçmiş yıl zararları bakımından neyi değiştirdi?
Danıştay 3. Dairesinin 25 Kasım 2025 tarihli E.2024/5700, K.2025/4831 sayılı kararının tam metni, geçmiş yıl zararlarını asgari kurumlar vergisi matrahından indirtmeyen tebliğ düzenlemesini iptal etmektedir. İptal; Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin 32.5.4 bölümündeki ilgili açıklamayı, 32.5.6 bölümünün yedinci paragrafını ve 3 ile 5 numaralı örneklerin geçmiş yıl zararlarına ilişkin kısımlarını kapsamaktadır. Karar oybirliğiyle verilmiştir. [3]
Mahkeme verginin kanuniliği ilkesini esas almıştır. Kanunda açıkça öngörülmeyen bir vergileme unsurunun idari tebliğle oluşturulamayacağını; geçmiş yıl zararlarının indirilemeyeceğine ilişkin sınırlamanın kanuni yetkiyi aştığını değerlendirmiştir. Ekonomik faaliyetin gerçek gider ve zararları ile istisna veya indirimlerden kaynaklanan mali zarar ayrımı, karar gerekçesinin dikkatle okunmasını gerektirir. Bu karar bütün zarar türlerinin herhangi bir ayrım yapılmadan asgari matrahtan düşülebileceği şeklinde genişletilmemelidir.
Kararın hüküm fıkrası temyiz yolunu açık göstermektedir. 9 Ekim 2026 araştırma kesitinde sonraki kanun yolu sonucu doğrulanamadığından burada kararın kesinleştiği söylenmemektedir. Bununla birlikte tam metni doğrulanmış iptal kararının varlığı, önceki sürümdeki yalnız ikincil yayına dayanan karar bilgisinden daha güçlü ve somut bir hukuki dayanaktır.
Zarar dosyasında hangi belgeler birlikte okunmalıdır?
Geçmiş yıl zararının kaynak yılı, beyannamelerde ayrı gösterilmesi, kalan beş yıllık mahsup süresi ve ticari/mali oluşum nedeni belirlenmelidir. Normal kurumlar vergisinde mahsup edilebilirlik ile asgari hesapta dikkate alınma aynı kontrol değildir. Muhasebe zararı, beyannamedeki mali zarar ve istisna nedeniyle oluşan zarar tek bir satırda toplanmamalıdır.
İdarenin kullanılan beyanname sürümündeki alanları ve güncel açıklaması da işlem tarihine göre kaydedilir. Programın bir alanı kabul etmesi hukuki gerekçenin yerine geçmez; kabul etmemesi de kanunun tanıdığı bütün başvuru yollarını ortadan kaldırmaz. İhtirazi kayıt, dava, düzeltme veya iade seçeneği; beyanın niteliği, süresi ve önceki işlemlere göre ayrı değerlendirilmelidir.
Geçmiş dönemde ödenmiş her asgari vergi için kendiliğinden iade doğduğu sonucu çıkarılamaz. İade talebinin hukuki yolu, süreleri, kararın ilgili dönemle ilişkisi ve işlem kesinliği ayrıca incelenir. Böylece kararın gerçek iptal kapsamı açıklanırken somut dosyanın usul sorunu gözden kaçırılmaz.
Normal vergiyle karşılaştırma nasıl yapılır?
Basitleştirilmiş bir örnekte normal kurumlar vergisinin 70.000 TL, kanuni düzeltmelerden sonra asgari verginin 100.000 TL olduğu varsayılsın. Karşılaştırma sonucunda 170.000 TL değil 100.000 TL esas alınır. Normal vergi 140.000 TL olsaydı, asgari tutar bunun üzerine eklenmezdi. Örnek, özel teşvik indirimleri ve mahsupları bulunmayan varsayımsal bir durumu gösterir.
Kanun, bazı halka arz, ihracat ve üretim oran indirimleri ile belirli tarihten önceki yatırım teşviklerine bağlı vergi etkilerinin asgari tutardan indirilmesine izin verir. Teşvik belgesinin tarihi bu nedenle önem taşır. Ardından ödenmiş geçici vergi ve kesintiler gibi mahsuplar kendi sıralarıyla değerlendirilir.
Normal kurumlar vergisi ile asgari kurumlar vergisinin birlikte hesaplanması
| Kalem | Normal hesap | Asgari hesap |
|---|---|---|
| Ticari kâr ve KKEG | Başlangıç verisi | Başlangıç verisi |
| İstisna ve indirim | Kendi maddesine göre | Yalnız izin verilen kapsam |
| Geçmiş yıl zararı | KVK m.9 koşulları | Karar ve güncel uygulama kontrolü |
| Oran ve teşvik | İlgili oran hükümleri | %10 ve izin verilen vergi indirimleri |
| Mahsup | Ödeme ve belge koşulları | Karşılaştırma sonrası ilgili kurallar |
Yeni şirketin ilk üç yılı her durumda vergisiz midir?
Hayır. Düzenleme asgari vergi bakımından bir istisnadır; normal kurumlar vergisini kaldırmaz. Ayrıca gerçekten ilk defa faaliyete başlama koşulu aranır.
Asgari vergi ciro üzerinden mi alınır?
Bu düzenleme doğrudan ciroya uygulanan %10 vergi değildir. Kanunun tanımladığı kazanç ve düzeltmeler esas alınır. Zarar veya düşük kâr halinde sonuç, muhasebe ve vergi farkları incelenerek bulunur.
İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya
Normal ve asgari kurumlar vergisi hesaplarını aynı dönem verileriyle ayrı hazırlayın. Geçmiş yıl zararları için ticari zarar ile mali zararı ayıran kayıtları ve kararın tam metnini saklayın; kararın sonraki kanun yolu durumu doğrulanmadan kesinleşmiş sonuç iddiası kurmayın.