ORTAK VELAYET

Ortak velayet, boşanan eşlerin, ortak çocukları üzerinde eşit şekilde söz sahibi olmasına imkân tanır.

Türk hukukunda, boşanma neticesinde, anne ve babanın velayet hakkını birlikte kullanmasının mümkün olup olmadığı hususu son zamanlarda tartışma konusu olmuştur.

Doktrinde hâkim görüşe göre, TMK, boşanma sonrasında, eşlerden yalnızca birinin velâyet hakkına sahip olacağını öngörmüştür. Yargıtay, yerleşik kararları ile ortak velayetin kamu düzene aykırı olduğu gerekçesiyle, Türk Hukuk Sisteminde buna yer olmadığına kanaat getirmiştir. Ancak Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/15771E. 2017/1737K. sayılı kararında ortak velâyete ilişkin düzenlemenin, kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı ve toplumunun temel değerlerini ihlal etmediği yönünde karar vermiştir.

2017 yılında verilen Yargıtay Kararına istinaden, Türk Hukukunda, çocukların velayetinin boşanma neticesinde eşlerden birine değil, anne ve babaya ortak velayet şeklinde verilmesi mümkün hale gelmiş ve mahkemelerce bu yönde karar verilmeye başlanmıştır.

Ortak velayet, genellikle anlaşmalı boşanmalarda gündeme gelmektedir. Ortak velayete hükmedilirken, esas alınan ölçüt, çocuğun menfaatidir. Bu sebeple, eşler arasında sonradan ihtilaf yaşanmaması açısından, boşanma protokolünde ortak velayet’e ilişkin düzenlemelerin detaylı olarak yapılması icap eder.

Çekişmeli boşanma davalarında da taraflar pek tabii ortak velayet talebinde bulunabilir. Bu durumda da hâkim, çocuğun menfaatini gözeterek hüküm tesis eder.

Peki, ortak velayet sonradan sona erdirilebilir mi?

Ortak velayet, sonradan eşlerden birinin mahkemeye müracaat edip, velayetin kendisine verilmesini talep etmesiyle sona erdirilebilir.

Değinmekte yarar olan bir diğer husus, ortak velayetin şartlarını neler olduğudur. Bu koşullar aşağıda sıralanmıştır;

  • Öncelikle, ortak velayete hükmetmekte çocuğun yararı olması;
  • Anne ve babanın bu konuda uzlaşmış olması,
  • Anne ve babanın ortak velayet talep ettiklerini dava ve cevap dilekçelerinde hâkime bildirmeleri gerekir.

Yasa, velayet konusunda hâkime takdir yetkisi tanımıştır. Hâkim somut olayın özelliklerini dikkate alarak ve çocuğun yararını gözeterek takdir yetkisini kullanır.

Yargıtay’ın ortak velayet hususundaki kararlarını irdeleyelim. Yargıtay, velayeti düzenleyen hükümlerin emredici hükümler olup, kamu düzenini etkilediği gerekçesiyle ortak velayetin, eşler arasında mümkün olmayacağına kanaat getirmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 20.02.2017 tarihinde kararını değiştirerek ortak velayetin mümkün olabileceğini ve bu durumda çocuğun yararının göz önüne alınarak hareket edilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Bütün bu bilgiler ışığında ortak velayet hakkında bilinmesi gerekenleri özetlemek gerekirse;

  • Velayet müessesesi kanun koyucu tarafından çocuğun yararı gözetilerek oluşturulmuştur.
  • Kanun koyucu, Türk Medeni Kanunu’nda velayeti tanımlamamış ve bilinçli olarak boşluklar bırakarak, çocuğun yararının gözetilmesi koşulu ile hâkime takdir yetkisi tanımıştır.
  • Velayet konusunda hâkim, somut olayın özelliklerini gözeterek çocuğun yararına göre karar verir. Yargıtay’ın son içtihatlarına baktığımızda da, daha önceki karalarına karşın bu durumun kanuna aykırı olmadığını, önemi olanın çocuğun yararının korunması olduğunu ifade etmiştir.

Av. Firuze AYDIN

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Avukat, Avukatlık | Hukuk Bürosu | Antalya Avukat | Kemer Avukat | Antalya Hukuk Bürosu | Kemer Hukuk Bürosu | Antalya Arabulucu | Uluslararası Hukuk Bürosu | Uluslararası Avukat

Aile Hukuku, Avrupa Birliği Hukuku ve AİHM’ne Başvuru, Bankacılık ve Finans Hukuku, Birleşme ve Devralmalar, Ceza Hukuku, Deniz Ticareti ve Taşıma Hukuku, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Fikri ve Sınai Haklar Hukuku, Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, İdare Hukuku, İş Hukuku ve, Sendikalar Hukuku, Medeni Hukuk ve Miras Hukuku, Ortak Yatırım Girişimleri (Joint Venture), Otel Kira, Yönetim ve Finansman Sözleşmeleri, Rekabet Hukuku, Sağlık Hukuku, Sigorta ve Reasürans Hukuku, Sorumluluk ve Tazminat Hukuku, Sözleşmeler Hukuku, Şirket Borçlarının Yeniden Yapılandırılması, Şirketler Hukuku, Tahkim, Ticaret Hukuku, Uluslararası Ticaret ve Gümrük Hukuku, Vergi Hukuku, Yabancılar Hukuku, Nafaka, Boşanma