APARTMANDA EVCİL HAYVAN BESLEMEK

Son zamanlarda ev hayvanlarının mahkemeye başvurularak evden uzaklaştırılması yönünde davaların yoğunlaştığı ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Yasasına göre ev ve süs hayvanı sınıfına giren hayvanların mahkeme kararıyla sahiplerinden ayrılmak zorunda bırakıldığı görülmektedir.

İnsanlara yoldaş ve dost olan, sokağa ya da bakımevine bırakılsa yaşama olanağı kalmayacak olan hayvanların tahliyesinde ısrar etmenin ardından çoğu zaman asıl neden hayvanın varlığından çok sahibine karşı duyulan husumet bulunmaktadır.

Kimsenin sahip olduğu hayvanının ihtarname ile ya da site veya apartman olağan toplantısında alınan kararla ya da belediye zabıtasının kararı ile ya da imza toplanarak TAHLİYE EDİLMESİ mümkün değildir. Tahliye edilecek hayvan için mutlaka mahkemeden karar alınması şarttır. Belediye zabıtası ancak hijyen koşullarına uyulup uyulmadığı konusunda yetkilidir, asgari sağlık koşullarına aykırı bir durum varsa idari para cezası kesebilir. Ancak mahkeme kararı olmadan evinize girilmesi konut dokunulmazlığını ihlal anlamına gelir.

Hangi Evcil Hayvanlar Evde Barındırılabilir?

Müstakil evler, apartman daireleri ve site içerisinde, ev ve süs hayvanları beslenebilir. Ev ve süs hayvanları tanımına, yasaklı türler dışında tüm köpek ırkları, evcil kediler, tüm kafes kuşları, akvaryum balıkları, küçük kemirgenler ve sürüngenler dahildir.

5199 sayılı Kanunun 3. maddesinin ı) fıkrası:

ı) Ev ve süs hayvanı: İnsan tarafından özellikle evde, işyerlerinde ya da arazisinde özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan bakımı ve sorumluluğu sahiplerince üstlenilen her türlü hayvanı ifade eder.

Evcil Hayvan Sahiplerinin Uyması Gereken Kurallar

Evcil hayvan sahiplerinin uyması gereken kurallar Hayvanları Koruma Kanunu’nun Hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı hakkındaki 5. maddesinde düzenlenmiştir:

MADDE 5. – Bir hayvanı, bakımının gerektirdiği yaygın eğitim programına katılarak sahiplenen veya ona bakan kişi, hayvanı barındırmak, hayvanın türüne ve üreme yöntemine uygun olan etolojik ihtiyaçlarını temin etmek, sağlığına dikkat etmek, insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.

Konuyu topluca özetlersek her evcil hayvan sahibinin uyması gereken kural ve nitelikler şunlardır;

  • Sahiplenilen hayvanın, tüm denetimleri yapılmış, resmi onaylı bir barınak, rehabilitasyon merkezi veya üreticiden alınması

  • Bakımı yapılan hayvanın tüm sağlık kontrollerinin ve aşılarının yapılması ve kayıt edilmesi

  • Yaşadıkları çevrenin geçerli tüm yerel kurallarına uyum sağlanması

Apartman Yönetim Planı

Apartman ya da site yönetim planında “kedi, köpek, tavuk, keçi vs gibi hayvan beslenemez” gibi bir ibarenin bulunması halinde, bir şikâyet sonucu mahkemelerin tahliye kararı verebildikleri görülmektedir. Mahkemeler ne yazık ki buradaki hayvan beslenemez yasağını çok geniş ve katı şekilde uygulamaktadır. Yıllarca hayvan besleyen kişiye ses çıkarmayıp komşuluk ilişkileri kötüye gittikten sonra dava açmak ve hayvanın tahliyesini istemek ya da aynı yasağı ihlal eden başka komşulara dava açmayıp sadece birinin üzerine gitmek de bu yönetim planının ne denli kötüye kullanıldığının bir göstergesidir.

Yönetim planında hayvan beslemenin yasaklanması, hayvanın apartmandan atılmasına dayanak yapılamaz. Böyle bir uyuşmazlıkta hâkim, örneğin bağımsız bölümde beslenen köpeğin komşuları rahatsız edip etmediği, çevreyi kirletip kirletmediği konularını araştırmalı, böyle bir durum olmadığı kanaatine varırsa davayı reddetmelidir. Yani sırf yönetim planında yasak hüküm var diye hayvan dışarı atılamaz.

Yargıtay 18. HD’nin 1991 yılında vermiş olduğu bir kararında “köpek, evcil bir hayvan olup günümüzde birçok ailenin beslediği hayvanlardandır. O nedenle köpeğin bizatihi varlığının rahatsız edici bir unsur olarak kabulü mümkün değildir.” denmektedir.

Bina yönetim planında yasaklayıcı bir düzenleme bulunmaması halinde, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesine göre çözüm getirilmelidir. Maddenin içeriğinden “komşulara zarar vermemesi ya da onları rahatsız etmemesi halinde” binada evcil hayvan beslemekte bir sakınca olmadığı sonucu çıkmaktadır.

Apartman yönetim planında evcil hayvan beslenmesine dair aksi bir karar yoksa ve siz evinizde beslemek üzere bir kedi veya köpek almışsanız; apartman yönetimi kat maliklerinin talebi veya şikayeti üzerine oy çokluğu ile "Evcil hayvan beslenemez" diye bir karar alsa dahi bu karar sizi bağlamayacaktır. Başka bir deyişle karar alınmadan önce evinde evcil hayvan besleyen kişiler için geçerli olmayacaktır, ancak bu karar alındıktan sonra apartmana yeni taşınacak kişileri bağlar.

Nasıl ki apartman yönetim planında yasak olmadığında, yasak olmaması kimseye örneğin evinde keçi, inek, tavuk ya da kobra yılanı beslemesine izin verme anlamı doğurmaz ise yani tolerans sınırı TMK 737 kapsamında değerlendirilemez ise ya da yasak yok diye bu hayvanların bir apartman katında yaşamasına izin verilmez ise, yasak var diye de ev ve süs hayvanlarının nesnel nedensiz tahliyesine doğrudan karar verilememesi gerekir. Yani yargıç her somut olayın özelliklerine göre yerinde inceleme, keşif ve gerekirse bilirkişiden görüş almalıdır.

TMK 727. maddesi uyarınca rahatsızlık unsurunun komşular tarafından katlanabilme yükümlülüğünün bir bilirkişi kurulunca özellikle keşif yoluyla belirlenmesi gerekir. Konusunda uzman bir veteriner hekim tarafından şikayet konusu olan hayvanın yaşadığı toplu alanda sesinin ya da tüylerinin objektif sınırları zorlayacak nitelikte olup olmadığı, verilen eğitim komutlarını tam olarak algılayıp algılamadığı, insanlara zarar verecek bir yapıda olup olmadığı, aşılarının düzenli yapılıp yapılmadığı, bu kontroller sonucu hayvanın toplu yaşam alanları için bir zarar oluşturma olasılığının ayrıntılı olarak incelenmesi gerekmektedir. Bilirkişinin saptayacağı bu durum, hakimin vereceği karara destek teşkil etmelidir.

2006 yılında yürürlüğe giren ve Çevre Bakanlığı tarafından çıkarılan Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği ise bu konuya DESİBEL ölçütü getirmiştir. Hayvanın evden tahliyesi için gürültü sınırını aştığının ve nesnel sınırların zorlandığının kanıtlanması gerekmektedir.

Madde 10

ğ) Hayvan sahibi ya da hayvan muhafaza eden kurum ve kuruluş, sahibi bulunduğu hayvanın ses düzeyini kontrol altına almak üzere, söz konusu hayvan ya da hayvanların yaşama ortamına en yakın konutta bulunan bir yatak odası için ses basıncı düzeyi ve oturma odaları için de kabul edilebilir ses basıncı düzeyleri ile ilgili olarak 1/7/2005 tarihli ve 25862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğindeki (2002/49/EC) değerleri sağlamakla, ... görevli ve sorumludur.

Örneğin apartmanda bir köpek besliyorsunuz ve apartman sakinlerinden birisi şikâyet etti. Bu durumda öncelikli olarak apartmandaki diğer daire sakinlerinin rahatsız olup olmadığına bakılır. Sorun gürültü ise bilirkişi gelerek gürültünün desibel ölçümünü yapar. Gürültü desibel ölçümü şikayet eden kişinin konutundan yapılır. Şikâyetin geçerli olması için gürültünün sürekli ve belirli bir desibelin üzerinde olması gerekir. Şikâyetin haklı bulunması durumunda ise hayvanın tahliyesi için icra kararı çıkarılır ve genellikle de hayvan sahibi de evden ayrılır.

Evcil Hayvanları Koruyan Hukuki Normlar

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu:

  1. maddenin son fıkrası: “Ev ve süs hayvanları ile kontrollü hayvanlardan, doğal yaşama ortamlarına tekrar uyum sağlayamayacak durumda olanlar terk edilemez; beslenemeyeceği ve iklimine uyum sağlayamayacağı ortama bırakılamaz.”

Görüldüğü üzere 5199 sayılı Kanun açıkça yaşama ortamlarına tekrar uyum sağlayamayacak hayvanların terk edilemeyeceğine dair emredici bir hükme yer vermiştir. Hatta bu emredici hükme aykırı hareket edenlere karşı para cezası ile yaptırım öngörülmüştür.

Burada kanun maddesi ile apartman yönetim planı çelişmektedir. Bu çelişkide kanun hükmü, apartman yönetim sözleşmesinin gerisine düşürülemez ve hükme aykırı olan sözleşme maddesinin geçerliliğinden söz edilemez.

Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi

Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanması Hakkında 2003/6169 Sayılı Uluslararası Kanun 28.08.2003 tarihinde yürürlüğe girmiş olup bu sözleşmenin 3. maddesi şu şekildedir:
1- Hiç kimse bir ev hayvanının gereksiz acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine sebep olamaz,
2- Hiç kimse bir ev hayvanını terk edemez.

Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi

Türkiye, Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesini, birçok ülke gibi, herhangi bir çekince koymaksızın, imzalamıştır (2004). Beyanname’nin Giriş Kısmı’nda şu ifadeler dikkati çekmektedir: “… yaşayan bütün canlıların doğal haklara sahip olduğunu ve sinir sistemi olan her hayvanın kendine özgü hakları bulunduğunu, … insanoğlu tarafından hayvanlara saygı gösterilmesinin bir insanın bir diğerine gösterdiği saygıdan ayrı tutulamayacağını dikkate alarak …”.

Beyannamenin bu giriş cümlesi, tıpkı insan hakları gibi, hayvan haklarının da insanlar tarafından saygı gösterilmeye layık ve evrensel olduğunu kabul etmiş bulunmaktadır.

Av. Funda Kurt

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Avukat, Avukatlık | Hukuk Bürosu | Antalya Avukat | Kemer Avukat | Antalya Hukuk Bürosu | Kemer Hukuk Bürosu | Antalya Arabulucu | Uluslararası Hukuk Bürosu | Uluslararası Avukat

Aile Hukuku, Avrupa Birliği Hukuku ve AİHM’ne Başvuru, Bankacılık ve Finans Hukuku, Birleşme ve Devralmalar, Ceza Hukuku, Deniz Ticareti ve Taşıma Hukuku, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Fikri ve Sınai Haklar Hukuku, Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, İdare Hukuku, İş Hukuku ve, Sendikalar Hukuku, Medeni Hukuk ve Miras Hukuku, Ortak Yatırım Girişimleri (Joint Venture), Otel Kira, Yönetim ve Finansman Sözleşmeleri, Rekabet Hukuku, Sağlık Hukuku, Sigorta ve Reasürans Hukuku, Sorumluluk ve Tazminat Hukuku, Sözleşmeler Hukuku, Şirket Borçlarının Yeniden Yapılandırılması, Şirketler Hukuku, Tahkim, Ticaret Hukuku, Uluslararası Ticaret ve Gümrük Hukuku, Vergi Hukuku, Yabancılar Hukuku, Nafaka, Boşanma